Votuporangano
* Paulo Cesar Pires *
Retpoŝtadreso (E-mail)
votuporangano@gmail.com
Brazilo (Brasil)
Votuporango (Votuporanga)
UTC -3

Skribaĵeto de la 26-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Bela bufo allogas bufinojn


En la aŭstralia subŝtato Viktorio, la fotisto Joel Sartore kaptis belan bildon de iu flav-nigra bufo en la Rifuĝejo Healesville, kiu estas bestoĝardeno faka pri indiĝenaj bestoj de Aŭstralio. La bela bufo estas oftege vizitata de bufinoj, kaj tio bonas: ju pli da bufidoj naskiĝintaj de tiuj vizitoj, des pli bona estas la perspektivo por postvivado de tiu minacata aŭstralia amfibio.

Ĝi nomiĝas Corroborre-bufo, estas natura de la regiono Southern Tablelands (Aŭstralio), kun du specioj: Pseudophryne corroboree kaj Pseudophryne pengilleyi. Imitante la indiĝenan vorton "caribberie" la vorto "Corroboree", de la lingvo aŭstralia indiĝena, indikas renkontiĝon, kies partoprenantoj sin ŝminkas similmaniere al la aspekto de la bufoj.

Skribaĵeto de la 25-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Domo farita el kartono povas utili je pli ol 50 jaroj


Wikkelhouse estas domo farita el kartono kaj novigas je la konstrua sektoro. Elpensita de la nederlanda studio Fiction Factory, la strukturo estas rezista kaj izoliga. Ĝi konsistas el 24 tavoloj da virgaj fibroj el skandinavaj arboj. Sur la ekstera surfaco estas tegaĵo el ligno kaj aluminio por protektado kontraŭ veteraj fenomenoj. Kompare kun tradicia konstruaĵo ĝi estas trioble pli respektema al la medio, kaj daŭras longe: pli ol 50 jarojn.

La aĉetonto povas kongrui la deziratan domon ĉu pri grando, aldonante modulojn, ĉu la aranĵo de fenestroj kaj aliaj detaloj. Ĝi posedas banĉambron kaj kuirejon, kaj la produktado okazas en Nederlando. La baza prezo de tiu domo estas 30 miloj da eŭroj, tamen laŭ la koncerna retejo multaj vendoj troviĝas inter 50 mil kaj 85 mil eŭroj.

Skribaĵeto de la 24-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Francaj kuracistoj: Ne parolu ĉe publiktransporto


La franca Nacia Akademio de Medicino rekomendis, ke eĉ surhavante vizaĝmaskon dum veturado per la publiktransporto, la loĝantaro evitu paroli, eĉ ĉe telefono. Tio praviĝas kiel prevento al la ekaperantaj novaj variantoj de la viruso kaŭzanta la kovimon. Ili estas pli kontaĝaj.

La aerosola risko: Parolante, oni eligas aerosolajn partiklojn, kiuj povas infekti homojn ĉirkaŭe. "Tio okazas ĉefe tiam, kiam oni laŭte parolas", klarigis la kuracisto Jerôme Marty, intervjue al la novaĵagentejo RFI.

En komunikaĵo diskonigita lastvendrede (la 22-an) la akademio asertas, ke la ununura efika preventmaniero estus surhavi vizaĝmaskon tutempe, kaj ĉe la publiktransporto, kiam la taŭga distanciĝo inter homoj ne eblas - ofte ĉe buso, metroo kaj vagonaro - oni nepre adoptu "simplan preventon: evitadi paroli kaj voĉ-telefoni".

Skribaĵeto de la 23-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Elon Musk reagis post la 154-a mesaĝo ricevita de Tvitero-uzanto


Post multnombraj provoj la sendpenda ludkomputila programisto Lyubomir Vladimirov sukcesis atentigi la magnaton Elon Musk. Per la socia retejo Tvitero sendis al la entreprenisto entute 154 similajn mesaĝojn, skribinte ilin laŭ tiu lasta: "Kara Elon. Mi estas programisto elpensanta ludon pri la koloniado de Marso kun vi kaj SpaceX. Se vi taksi tion kiel interesan aferon, mi bezonas nur vian 'antaŭen' por la uzo de via nomo kaj markemblemo. Mi afiŝos tion ĉiutage dum jaro, aŭ ĝis via 'jeso' aŭ 'neo'. 154/365."

Vladimiro ne plu bezonas re-afiŝi la mesaĝojn, ĉar post 22 semajnoj Elon Musk amuze reagis sur Tvitero laŭ jene: "Vi povas ŝteli nian nomon/markemblemon, kaj eble ni ne juĝaferos kontaŭ vi."

Skribaĵeto de la 22-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Kobra faris murpentraĵon inspirita de literaturo, por instigi legadon


En de Brazilo, ĉe lernejo de la urbo Sorokabo, subŝtato San-Paŭlo, la brazila artisto Eduardo Kobra faris murpentraĵon inspirita de literaturaj verkoj, kun celo instigi la legadon. La 14-metra artaĵo spegulas bildon pri knabo grimpanta bretaron plena je libroj.

Kobra produktis artaĵojn ĉe kvin kontinentoj, kaj estis enlistigita sur Guinness-libro de rekordoj pro la tutmonda plej granda murpentraĵo farita en ĉokokad-fabriko ĉe la aŭtovojo Castello Branco en Brazilo. Li faris, ekzemple, la murpentraĵojn pri Ayrton Senna (San-Paulo, Brazilo), Anne Frank (Amsterdamo, Nederlando) kaj Davido de Mikelanĝelo (Kararo, Italujo).

Intervjue al la loka televidkanalo TV-TEM Kobra citis esploron de "Instituto Pró-Livro" (Instituto por Libro) indikanta, ke Brazilo perdis 4,6 milionojn da legantoj en la lastaj kvar jaroj. "La pentraĵo mem ĉe miaj artaĵoj iĝis duaranga afero. La ĉefa celo konsistas el la mesaĝo aludata en ĝi [...]", asertis Kobra.

Skribaĵeto de la 21-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

La infano, tiu klasikaĵo de la muta kinarto, 100-jariĝas


Antaŭ 100 jaroj je la 21-a de januaro ĉe la fama koncertejo Carnegie Hall en Nov-Jorko oni unuafoje spektis la filmon The Kid (La infano), unu el la plej universalaj titoloj de la verko de Charlie Chaplin.


Laŭ vikipedia artikolo "La Infano estas usona muta komedia filmo en 1921 verkita, produktita, direktita fare de Charlie Chaplin, kiu ludis ĉefan rolon, kaj havis Jackie Coogan kiel sian adoptitan filon kaj akompanulon. Ĝi estis la unua plenlonga filmo de Chaplin. Ĝi estis enorma sukceso, la dua plej sukcesa en 1921, tuj post The Four Horsemen of the Apocalypse (La Kvar Rajdantoj de la Apokalipso). En 2011, La Infano estis elektita por konservado en Usona Nacia Filmregistro de la Library of Congress (Biblioteko de la Kongreso) kiel "kulture, historie, kaj estetike signifa."

Skribaĵeto de la 20-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Estas karavanego insistanta atingi Usonon


Lastvendrede (la 15-an) grupo da ĉirkaŭ 9.000 homoj ekiris el la urbo San Pedro Sula de la respubliko Honduro, en Centra Ameriko. Nokte ĝis la sabata tagiĝo ili trapasis la landlimon kun Gvatemalo kaj sukcesis atingi la urbon Vado Hondo. Tie ili estis baritaj de militistoj kaj policistoj kun firma sinteno ne permesi la daŭrigon de la homamasa piedirado. En tiu agado oni uzis larmigan gason kaj bastonojn por eviti la trapason de la honduranoj.


La homamaso reduktiĝis al 4.000 personoj, la resto dispersis. Ĉirkaŭ 800 estis baritaj en proksima urbo, kaj ciekaŭ 1.500 volonte revenis al Honduro. La restado de tiu karavano ekis malhelpon al la tiea ekonomio, ĉar ĝi troviĝas sur grava vojo kaj blokas la ŝarĝotransportadon, kiu provizas la entreprenoj de tiu regiono. La honduraj migrantoj celas sperti pli bonajn vivkondiĉojn en Usono.

Skribaĵeto de la 19-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Vino maturiĝinta en la kosmo: post jaro boteloj revenis Teren


Novembre 2019 oni sendis al la Internacia Kosmostacio (IKS) 12 botelojn da franca bordoza vino, kadre de agrikultura esploro nomita Mission WISE (Vitis Vinum in Spatium Experimentia), de la eŭropa ekfirmao Space Cargo Unlimited (SCU), kun sidejo en Luksemburgo. Marte 2020 oni sendis tien ankaŭ 320 vinberujojn. La ĉefa celo de la firmao estis esplori kiamaniere la nulgravita medio influas sur la aer-veziketoj kaj sedimentado en la vin-botelo, kaj se tiu fenomeno iamaniere efikas la trinkaĵoguston.



Ĉiuj tiuj boteloj da vino estis fermitaj dum la restado en la spaco. La kosmoŝipo Dragon de la usona firmao SpaceX revenigis al nia planedo kelkajn vinberujojn kaj la 12 botelojn, kiuj restos fermitaj ĝis februaro, kiam Space Cargo Unlimited aranĝos apartan gustumeventon kun partopreno de la ĉefaj francaj vinfakuloj.

Skribaĵeto de la 18-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Unuafoje firmao pafis raketon ekde aviadilo dum flugo


La firmao Virgin Orbit, pri lanĉo-servo de etaj satelitoj, sukcese faris hieraŭ (dimanĉe, la 17-an) pafon de raketo ekde fluganta aviadilo. La misio Demo 2 irigis dek satelitetojn de la usona kosmagentejo NASA al la tera orbito.


Pilotita de homoj la aviadilo nomita Cosmic Girl, kiu estas adaptita Boeing 747, deteriĝis el aerodromo de la testejo Movaje Air and Space Port, en la dezerto de Kalifornio (Usono), je la 15h47. En alto da 10 miloj da metroj la raketo LauncherOne de sub la flugilo estis pafita je la 16h30, kaj post dek minutoj ĝi atingis la malaltan terorbiton kaj tie lasis la satelitetojn.


La raketo estis 21 metroj longa, duetaĝa, kaj estis alportanta dek Cubesats, kiu estas koboforma sateliteto por esploro kaj komunikado pezanta malpli ol 1,5 kg. Ili koncernas la programon de NASA nomita Educational Launch of Nanosatellites.

Skribaĵeto de la 17-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Iluziistoj festas la 100-jariĝon de la spektaklaĵo pri sego de homoj


Hodiaŭ (dimanĉe, la 17-an) plenumis 100 jarojn, ke en scenejo de Finsbury Park Empire (Londono) la brita iluziisto PT Selbit metis en skatolon virinon kaj segis ŝin tra la ligno, estigante unu el la klasikaj spektaklaĵoj en la mondo de iluziismo. En la supra foto jen li ludante tion en 1937.


Iluziistoj tutmonde retkunvenos hodiaŭ por festi tiun faron, kiu estis multoblege reproduktita laŭlonge de la tempo. "Laŭ mi temas pri la iluziaĵo plej influa kaj fama jam elpensita", diris al la novaĵagentejo Reuters la iluziisto kaj historiisto Mike Caveney. "La afero uzis ne senvivan objekton, sed personon, kaj tio kaondukis ĝin al tute nova nivelo", li krome asertis.


La organizaĵo The Magic Circle, fondiĝinta en 1905, aranĝos la retkunvenon en la soci-retejo Fejsbuko (hodiaŭ je la 6-a posttagmeze laŭ UTC). Retejo: themagiccircle.co.uk

Skribaĵeto de la 16-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Macaulay Culkin apogas, ke Trump estu "tranĉita" el la filmo "Home Alone 2"


La usona muzikisto kaj aktoro Macaulay Culkin, kiu rolis kiel la knabo Kevin en la filmoj "Home Alone", apogis kampanjon antaŭnelonge starigitan en la soci-retejoj, kiu petas la forigon de la bildoj de Donald Trump el la kmedia filmo "Home Alone 2: Lost in New York", kiu aperis en 1992. Trump mallonge aperas en tiu filmo: la etulo Kevin McCallister (rolita de Culkin) petas al li informojn ĉe la Hotelo Plaza, kiu tiam estis propraĵo de Trump en Nov-Jorko.


Culkin, nuntempe 40-jaraĝa, esprimis sian apogon al forigo de Trump, reagante al tvitero-uzanto: li diris esti "konvinkita" pri iu petskribo petanta, ke iu plenkreska versio de la aktoro anstataŭigu la bildojn de la politikisto. Li ankaŭ reagis dirante "brave!" al alia uzanto, kiu ciferece malaperigis la bildon de Trump.

Skribaĵeto de la 15-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Malaperis unu el la korvoj, kiuj laŭ superstiĉo garantias daŭrigon al la brita monarkio


Hieraŭ (merkrede, la 14-an) la reĝa palaco en Londono (Unuiĝinta Reĝlando) anoncis, ke malaperis el la Turo de Londono unu el la korvoj, kiuj laŭ superstiĉo la brita monarkio pereus, se ili forlasis tien. Zorgoj estiĝis, ke ĝi estus mortinta. Merlina, la malaperinta birdo, ne estas trovita de semajnoj. Ĝis tiam Merlina post fojaj forflugoj ĉiam revenis al siaj kunuloj Poppy, Erin, Jubilee, Rocky, Harris, Gripp kaj Georgie.


La Turo de Londono estas historia monumento lokita en la centro de Londono, ĉe la norda bordo de la rivero Tamizo. Ĝi konsistas el aro da pluraj konstruaĵoj, organizitaj centre de du paralelaj ĉirkaŭmuroj, kaj origine ludis la rolon de fortikaĵo, reĝa palaco kaj malliberejo (precipe por altrangaj kaj reĝaj kaptitoj, ekzemple la estonta Elizabeto la 1-a).


Malgraŭ tio, ke la faleblo de la monarkio pro forigo de la korvoj estas superstiĉo, la prizorganto de la birdoj Chris Skaife, zorge diris al BBC: "Ni havas sep korvojn ĉe la Turo de Londono, ses pro reĝa dekreto, kaj unu kroma, tial ĝis nun ĉio enordas".

Skribaĵeto de la 14-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Shakira vendis sian muzikkatalogon, kiu entutas je 145 kantoj


La kantistino Shakira, kiu ĵus festis sian 25-jaran karieron, vendis sian tutan muzikkatalogon. Laŭ la ĵurnalo El País la brita firmao Hipgnosis Songs Fund Limited akiris rajton je 100% pri ŝia muzika publikigo, kiu entute konsistas el 145 kantoj. La valoro de tiu negoco ne estis diskonigita. Antaŭnelonge ankaŭ Bob Dylan anoncis akordon pri la vendo de sia muzikkatalogo al la firmao Universal Music.


Laŭ vikipedia artikolo la pop-muzikisto Shakira naskiĝis la 2-an de februaro 1977 en Barankilo (Kolombio). Ŝi ludis gitaron kaj skribis kaj kantis kantojn ekde infanaĝo, kaj famiĝis laŭlonge de Latinameriko en 1998. En 2001 ŝi blondigis sian haron kaj lernis la anglan por skribi kaj kanti. Ŝi nun estas fama tra Nordameriko kaj Eŭropo. Ŝi nun kantas plejparte en la hispana kaj la angla, sed ankaŭ en la portugala kaj la araba. Malsimile al multaj pop-muzikistoj, ŝi skribis siajn kantojn, eĉ en la angla. Por ŝi, muziko estas kanalo de memesprimo, kaj ne nur vojo al famo kaj riĉo.

Skribaĵeto de la 13-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Komenciĝas grandega juĝado de mafio: pli ol 300 akuzitoj kaj bunkro

Hodiaŭ (merkrede, la 13-an) komenciĝas en Italujo granda juĝado de membroj de la mafia grupo 'Ndrangheta: pli ol 355 akuzitoj, 900 atestantoj pri akuzo kaj 400 avokatoj. Eĉ io nova estos, tio neniam antaŭe okazinta: 58 membroj de la mafio mem pretas atesti pri la sekretoj de la organizaĵo, flankenlasante la silentokodon ("omertà"-n en la napolitanan lingvon). Pro singardeco, la juĝejo estis aranĝita laŭ ia bunkro.


Laŭ Vikipedio la 'Ndrangheta estas mafia organizaĵo kies bazo estas en la itala regiono nomita Kalabrio. Ĝi estas tre aktiva en la sektoroj de vendado de drogoj (narkotaĵoj) kaj de recikligo de mono akirita kontraŭleĝe (krime).


Tiu juĝado, kies tuta plenumiĝo devos okazi post du jaroj, elstaras ankaŭ pro tio, ke ĝi inkluzivas gravajn personojn de la itala socio, kiel avokatojn, politikistojn, publikajn administrantojn kaj entreprenistojn, kiuj helpis la agadon de 'Ndrangheta, asertas Federico Varese, kiu estas profesoro pri krimologio ĉe la Universitato de Oksfordo.

Skribaĵeto de la 12-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Sud-Koreujo: pli da mortoj ol naskiĝoj en 2020


Unuafoje Sud-Koreujo spertis jaran kvanton de mortoj pli granda ol tiun de naskiĝoj. La nombroj koncernas la jaron 2020-an kaj estigas zorgon en la lando, kiu jam posedas la plej malaltan naskindicon en la mondo. Nur 275,8 miloj da infanoj naskiĝis pasintjare, kaj tio estas reduktiĝo je 10% kompare kun 2019. La nombro de mortoj en tiu sama periodo superis 307,7 milojn.


En la pasinta decembro la prezidanto Moon Jae-in anoncis variajn politikojn por kontraŭbatali la malaltan naskindicon, kun enkonduko de mona instigo al la familioj. Laŭ tiu programo ekde 2022 ĉiu naskiĝinta infano ricevos monan profiton je po 2 milionoj da ŭonoj por helpi pagon de la antaŭnaskaj elspezoj, krom monatan profiton je 300 miloj da ŭonoj ĝis la 1-jariĝo de la infaneto. Tiu monata profito plialtiĝos al 500 miloj da ŭonoj ekde la jaro 2025-a.

Skribaĵeto de la 11-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Sauda Arabujo anoncis la kreadon de ekologia urbo sen aŭtomobiloj


Hieraŭ (dimanĉe, la 10-an) la sudokcidenta azia lando Sauda Arabujo, la plej granda eksportanto de kruda nafto de la mondo anoncis la konstruadon de ekologia urbo en la regiono de NEOM, kiu estas planita speciala transnacia ekonomia zono disvolviĝanta en nordokcidento de la lando. La urbo estos "nulo-aŭtoj, nulo-aŭtovojoj, nulo-CO2-eligoj".


"Kiel prezidanto de la estraro de NEOM mi prezentas al vi "THE LINE"-n, kiu estos urbo kapablanta gastigi unu milionon da loĝantoj, longos 170 kilometrojn kaj konservos 95%-n de la naturaj areoj" anoncis per televid-komonikaĵo Mohammed bin Salman, la princo heredanto de la lando. Jen filmeto.


Laŭ la komunikaĵo la urbo, elpensita por piedirantoj, provizos servojn kiel lernejoj, sancentroj kaj publik-transportoj kun alta rapido. La detaloj de la projekto estos poste koninitaj, kaj la konstruado komencos ĉi jarkvarono. Ĝi estas financata de PIF (Publika Investa Fondaĵo), kiu estas la ĉefa ilo de la lando por diversigi sian ekonomion.

Skribaĵeto de la 10-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

La olimpia ĉampiono Agnes Keleti 100-jariĝis


Hieraŭ (sabate, la 9-an) la hungara gimnastikisto Agnes Keleti festis sian centjariĝon, kaj en la antaŭa tago ŝi diris: "ĝi ŝajnas nur 60 jarojn." Spertinte vivon riĉenhava je aventuro, tragedio kaj sukceso pro persisteco, ŝi diris esti troigo la kromnomo, kiun oni donis al ŝi: "la reĝino de gimnastiko", kiu ankaŭ estas la titolo de libro pri ŝia vivo.


Antaŭ konkeri siajn olimpiajn medalojn (kvin orajn, tri argentajn kaj du bronzaj) en Helsinko (Finnlando, 1952) kaj Melburno (Aŭstralio, 1956) tiu hungarino, kiu naskiĝis Agnes Klein en 1921spertis interrompon en sian karieron pro la Dua Mondmilito, kiu nuligis la olimpiaj ludoj de 1940 kaj 1944. En 1948 ŝi ne partoprenis pro piedartika vundo. Unuafoje ŝi partoprenis en 1952 en la aĝo 31 jaroj, kiu estas nekutima en gimnastiko.


En tiu tempo de okupado de Hungarujo fare de Sovetunio, post la olimpiaj ludoj de Melburno (1956) Agnes Keleti rifuĝis dum preskaŭ 60 jaroj en Aŭstralio. Sekve ŝi translokiĝis al Israelo kaj en 2015 revenis al Budapeŝto, ŝia naskiĝurbo en Hungarujo.

Skribaĵeto de la 9-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Imperiestraj tamarinoj naskiĝis ĉe la plej malnova bestoĝardeno en la mondo


La Bestoĝardeno Schönbrunn spertas novan generacion de etaj simioj de la genro "imperiestra tamarino", ankaŭ konata kiel "lipharo-tamarino". La tri idoj allogas la vizitantojn. Ili estas po 5-centimetra.


Laŭ Vikipedio "la imperiestra tamarino (saguinus imperator) estas specio de tamarinoj laŭdire nomata pro sia simileco al la germana imperiestro Vilhelmo la 2-a. Ĝi loĝas en la sudokcidenta Amazona Baseno, en orienta Peruo, norda Bolivio kaj en okcidentaj brazilaj ŝtatoj Akro kaj Amazonio."


Tiergarten Schönbrunn (en la germana lingvo) estas bestoĝardeno situanta en la terenoj de la fama Palaco Schönbrunn en Vieno, Aŭstrujo. Fondita kiel imperia menaĝerio en la jaro 1752-a, ĝi estas la plej malnova bestoĝardeno en la mondo.

Skribaĵeto de la 8-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

La nova plej riĉa homo de la mondo


Hieraŭ (ĵaŭde, la 7-an) la fondinto de la firmaoj Tesla kaj SpaceX , entreprenisto Elon Musk, iĝis la plej riĉa homo en la mondo akumulinte riĉaĵon pli granda ol tiun de la entreprenisto de la firmao Amazon, Jeff Bezos, kiu nun troviĝas je la dua pozicio en la ranglisto de la faka firmao kaj novaĵagentejo Bloomberg.


Pro la altiĝo je 4,8% en la valoro de la akcioj de Tesla ĵaŭdmatene, Musk, kiu posedas 18%-on de la firmao, rimarkis sian havaĵon atingi 188,5 miliardojn da dolaroj, kaj tio estas 1,5 miliardo pli ol la havaĵo de Bezos. Novembre pasintjare Musk jam estis superinta Bill Gates.

Skribaĵeto de la 7-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Skotlando esperas reveni al Eŭropa Unio kiel sendependa lando


Nicola Sturgeon, la ĉefministro de Skotlando lastsabate (la 2-an) asertis esperi, ke Skotlando sukcesu je sendependiĝo por aliĝi al Eŭropa Unio, reliefante la kontraŭstaro de la skotoj pri la Briteliro, laŭ popolkonsulto okazigita en la jaro 2016-a.


"Nun ni kontraŭvole spertas malmildan "Briteliron" en la plejebla maltaŭga momento, meze de pandemio kaj ekonomia krizo", lamentis Nicola Sturgeon sur retpaĝo de ŝia porsendependiĝa partio (Skota Nacia Partio - SNP) .


La ĉefministro reafirmis sian rezolutecon fari novan popolkonsulton pri la sendependiĝo de Skotlando. En la jaro 2014-a 55% de la skotoj voĉdonis kontraŭ la sendependiĝo el Unuiĝinta Reĝlando.


Pro Briteliro ekde la 31-an de decembro noktomeze Unuiĝinta Reĝlando (Skotlando estas parto de ĝi) oficiale forlasis la doganunuiĝon kaj la eŭropa komuna merkato.

Skribaĵeto de la 6-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Tinuso atingis 165 milojn da eŭroj en la unua japana aŭkcio


Lunde (la 4-an) en Tokio, 208-kilograma tinuso estis vendita kontraŭ 20,8 milionoj da enoj (ĉirkaŭ 165 miloj da eŭroj) kadre de la unua aŭkcio ĉe la fiŝbazarego de Toyosu, la plej granda en la tuta mondo. Temas pri iu tinuso "Thunnus thynnus Linnaeus, 1758", kiu estis kaptita de fiŝkapta ŝipo norde de la lando.


Ĉi jare la valoro de vendo de tiu fiŝo estis multe pli malalta ou tiuj de la antaŭaj jaroj: en 2020 iu tinuso estis aĉetita kontraŭ 193,2 milionoj da enoj (ĉirkaŭ 1,5 miliono da eŭroj) kaj en 2019, kiam rekordo okazis, iu 278-kilograma tinuso atingis 333,6 milionojn da enoj (ĉirkaŭ 2,6 milionojn da eŭroj). La diferenco de valoroj spegulas la trafon de la pandemio de kovimo sur la restoracia sektoro. Laŭ la japana registaro manĝi en restoracio estas inter la ĉefaj kaŭzoj de infektiĝo.

Skribaĵeto de la 5-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Jen betona artaĵo vulvoforma

Fotaro de grandega ruĝa fendo sur la kampara peizaĵo de antikva suker-fabriko de la urbo Água Preta, en la brazila subŝtato Pernambuko, reagigis multajn homojn ĉe la soci-retejoj en la unuaj tagoj ĉi-jare.

Elpensita de la plastika artistino Juliana Notari, la landarto “Diva” estas 33 metrojn longa, 16 metrojn larĝa kaj 6 metrojn profunda, farita el armita betono kaj rezino, farbita per ruĝaj tonoj por aludi kaj al vulvo kaj al vundo, laŭ la artisto.

Ĝia kostruado, fare de teamo kun 20 homoj, okazis en tempodaŭro da 11 monatoj, klarigis Juliana, kiu afiŝis koncernajn fotojn sur la soci-retejoj lastmerkrede (la 30-an de decembro 2020). La artaĵo troviĝas en la parko “Usina da Arte” (Fabriko de Artaĵo) kaj rezultis de projekto de la parko partnere kun la muzeo Maman, de Recifo.

Fotaro

Skribaĵeto de la 4-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Koregrafiaĵo rolita de robotoj impresis retumantojn

La 29-an pasintmonate la usona firmao pri robotika inĝenierarto Boston Dynamics, kiu estas konata pro fabriki kelkajn el la plej impresaj robotoj de la mondo, afiŝis en sia jutub-kanalo filmeton, kiu prezentas la robotojn Atlas, Handle kaj Spot dancantajn laŭ la fama muziko “Do you love me?”, de la usona muzikgrupo de soulo The Contours.

Tiu deven-firmao de la universitato MIT (Massachusetts Institute of Technology) vendas siajn robotojn al stokejoj, polico, publik-servoj, laboratorioj kaj fabrikoj por plenumi taskojn en pli bona maniero kaj sekureco ol la homoj.

Filmeto

Skribaĵeto de la 3-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Sciencistoj kreis el CO2 brulaĵon por aviadiloj

Grupo da sciencistoj de la Universitato de Oksfordo sukcesis je estigo de metodo, kiu efektive transformas karbonan dioksidon (CO2) en brulaĵo por aviadilo. Tio koncernas avantaĝon pri la limiga kondiĉo de aliaj solvoj por aviado, kiel aliaj alternativaj brulaĵoj kaj elektro.


Laŭ la revuo Wired tiu ne havas altan koston por produktado, ĝi uzas ordinarajn materialojn kaj malpli kostas kompare kun aliaj metodoj por ŝanĝi hidrogenon kaj akvon al brulaĵo.


Tamen ankoraŭ estas trapasendaj baroj: la plej solvinda problemo rilatas al la kaptosistemo de CO2, kiu nepre estu libera de gaseligo kaj estu akirita per pura energifonto. Tiurilate la esploristoj pritraktas solvojn kun industriaj kunlaborantoj.

Skribaĵeto de la 2-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

2028: Laŭ nova prognozo la ĉina ekonomio superos tiun de Usono 5 jarojn pli frue

Laŭ nova esploro fare de la brita studocentro CEBR (angla mallongigo pri “Centre for Economics and Business Research”) Ĉinlando rilate al ekonomio iĝos pli reliefa ol Usono en 2028: tio estas 5-jara pli frua kompare kun la antaŭa prognozo. La lerteco de Ĉinlando je batalado kontaŭ la pandemio de kovimo pravigas la novan antaŭvidon.

Tiu azia landego estis la ununura, ke en 2020 evitis malpliiĝon de la ekonomia aktivado, kaj laŭ takso de fakuloj ĝi atingus jaran mezuman kreskadon je 5,7% inter 2021 kaj 2025. Pri Usono laŭ ili eble estos forta ekonomia plibonigo post la pandemia fino, tamen malpli alta mezuma kreskado inter 2022 kaj 2024: 1,9%.

Kadre de tiu nova ekonomia scenejo en la jaro 2030-a Barato posedus la trian plej grandan mondan ekonomion, kiun nuntempe posedas Japanlando. Laŭ CEBR ĝis la jaro 2035-a plifirmiĝos la ŝanĝoj en la monda ekonomio, kun supreniro de aliaj kreskantaj ekonomioj kiel tiuj indonezia, brazila kaj rusa.

Skribaĵeto de la 1-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Japanaj esploristoj volas fari satelitojn el ligno

En Japanlando la Universitato de Kioto disvolvas projekton, kiu planas konstrui lignajn satelitojn kaj orbitigi ilin en la jaro 2023-a. Laŭ BBC-televido per ĝi oni celas malaltigi la kvanton da kosmorubo en orbito ĉirkaŭ la Tero. Post malaktiviĝo tiaj lignaj satelitoj detruiĝus okaze de la reeniro en la atmosfero.


“Ni tre zorgas, ke la enirado de satelitoj en la atmostero per ties bruligado estigas etajn erojn de aluminio, kiuj ŝvebas en la supera atmosfero dum multaj jaroj”, diris la kosmonaŭto kaj profesoro Takao Doi, klarigante, ke tiuj partikloj “eventuale malprofitigas la medion en la Tero”.

Skribaĵeto de la 31-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Hispanlando dividos la registrojn de tiuj homoj, kiuj estis kunvokitaj por vakciniĝo kaj rifuziĝis

La hispanoj rifuzintaj je vakcinado kontraŭ kovimo estos enlistigitaj en registraĵo, kiu estos dividita kun aliaj eŭropaj landoj, laŭ informis lastlunde (la 28-an) Salvador Illa, la ministro pri sano de Hispanlando. Tiu malkaŝo okazis ĉe la televid-kanalo “La Sexta” en intervjuo de la ministro, kiu atentigis, ke la vakciniĝo ne estas deviga, tamen post kunvokoj la rifuzintoj estos enregistritaj.

“Tiu ne estas dokumento, kiu iĝos publika, tamen ĝi estos dividita kun eŭropaj partneroj”, asertis la ministro. Krome li diris, ke ĝi estos farita “kun plena respekto al protektado de la personaj informoj”, laŭ la hispanaj leĝoj. Salvador Illa klarigis, ke la afero koncernas homojn al kiuj estis proponata vakciniĝo kaj tiuj simple rifuziĝis.

En tiu tago la lando estis superinta la markon de 50.000 mortintoj pro kovimo. Entute jam estis pli ol 1,9 milionoj da homoj konfirme atingitaj de tiu malsano.

Skribaĵeto de la 30-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Bostono forigis tiun statuon pri la eks-prezidanto Abraham Lincoln kun liberigita sklavo

Lokaj amaskominikiloj konigis, ke hieraŭ (marde, la 29-an) el placo de la usona urbo Bostono estis forigita tiu statuo pri la eks-prezidanto Abraham Lincoln kune kun liberigita sklavo: ĝi estis konsiderata kiel senhonora. Pasintjunie la urbo voĉdonis favore al la forigo de tiu statuo, en kiu la sklavo staras duon-nuda en genua pozicio. Por tiuj, kiuj voĉdonis por la forigo, tiu statuo estis eterniganta la antaŭjuĝon kontraŭ la afro-amerikanoj.

La statuo estis starigita en Bostono en 1879, laŭ kopio de alia instalita en Vaŝintono en 1876, kaj ĝi estis financata de grupo konsistanta plejparte el eks-sklavoj. Tamen la grupo ne havis voĉon en la desegno de la monumento, kiu celis festi la “Emancipigan Proklamon”, la prezidentan proklamon kaj administracian ordonon eligitan fare de la prezidanto Abraham Lincoln la 1-an de januaro 1863.

Skribaĵeto de la 29-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Zumo volas lanĉi retpoŝtan servon

La socia distanciĝo devigata de la pandemio de kovimo helpis al la retkunsida platformo Zomo, kreita de la usona firmao Zoom Video Communications, stariĝi inter la plej popularaj servoj por retkunvenoj, kaj laŭ la retejo “The Information” tiu firmao ne volas resti konata nur pro tiu servo.

La publikaĵo indikas, que Zumo jam disvolvas servon pri retpoŝto, kiu aperos en 2021, kaj disvolvos ankaŭ kalendaroprogramon, kiu ankoraŭ restas pripensata. La firmao celas provizi aron de servoj al entreprenaj laborspacoj, simila al tiu “Office 365” de Mikrosofto, kaj tiu “Workspace” de Guglo. Zumo prosperas, kaj en 2020 la kurzoaltiĝo de ĝiaj akcioj atingis pli ol 500%. Pasintaprile la firmao jam estis valoranta 38 miliardojn da dolaroj.

Skribaĵeto de la 28-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

De tri sinsekvaj jaroj 9-jaraĝa knabo pintrangas inter la jutubistoj kun plej alta enspezo de la platformo

Jam de tri sinsekvaj jaroj neniu jutubisto enspezis pli monon ol la 9-jaraĝa knabo Ryan Kaji, kies jutubkanalo “Ryan’s World” (La mondo de Ryan) por prezenti malpakadon de ludiloj kaj taksadon de lud-komputiloj en 2020 elspezis 29,5 milionojn da dolaroj.

En la sociretejo Jutubo tio koncernas lian kanalon – kun 27,5 milionoj da ŝatantoj – kaj tiun de lia familio, kun 6,4 milionoj. Li havas ankaŭ aliajn enspezofontojn, kiel la propra marko por vestaĵoj, kun jara enspezo je pli ol 200 milionoj da dolaroj, laŭ la gazeto pri pri ekonomiko Forbes.

Ryan loĝas en la usona subŝtato Teksaso, kaj lia populareco delonge jam transpasis Jutubon. Kontraktoj estas kiel tiu de la televid-serio “Ryan’s Mystery Playdate” en la tria sezono ĉe la infan-kanalon Nickelodeon, tiu de la nova kanalo “Ryan and Friends” lanĉite psintseptembre pere de la elsendflua servo Roku, kaj tiu pri la unua origina serio “Super Spy Ryan” ĉe Amazon Kids.

Skribaĵeto de la 27-a monatotago. Atentigo pri gramatikaj eraroj bonvenas.

Arĥeologoj malkovris restaĵojn de ‘rapidmanĝejo’ de Antikva Romio

La novaĵagentejo AFP diskonigis, ke arĥeologoj anoncis hieraŭ (sabate, la 26-an) la malkovron de sendifekta termopolio (latinlingve ” thermopolium”), kiu estis en Antikva Romio loko por aĉeti nutraĵojn jam preparitajn kaj pretajn por manĝado. La trovita vendo-tablo estis konservita de la cindroj kaj enhavas restaĵojn de manĝo, kiuj povas doni valorajn informojn pri la gastronomiaj kutimoj de Pompejo en tiu tempo de la erupcio de la vulkano Vezuvio, kiu la 24-an de aŭgusto 79 detruis tiun urbon.

Massimo Osanna, la ĝenerala direktoro de la tiea arĥeologia parko, per komunikaĵo asertis: “Krom atesto pri la ciutaga vivo de Pompejo, estas eksterordinara la analizebloj de tiu termopolio, ĉar unuafoje plena aro estis elterigita”.